zandkorrels

zandkorrels

Lezen, schrijven, observeren.

Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien.

WIJSHEID

korrelsGeplaatst door José ma, januari 07, 2019 18:26:28

In mijn vorige blog wenste ik iedereen voor 2019 onder meer: milieuliefde, natuurbeleving en zorgeloosheid. Toen moest dat containerschip nog langs de Waddeneilanden varen... Wat een ramp dat er bijna 300 containers op avontuur gingen! De Waddeneilanden zullen nog tijden last hebben van de troep die aanspoelde. De grote zaken zijn opgeruimd, maar wat te denken van de piepkleine stukjes piepschuim en plastic die onder het zand van het strand en de duinen verstopt liggen? Ook in de zee zwerft troep. Er zullen veel vogels en vissen de dupe van worden! Ik heb bewondering voor alle professionals en vrijwilligers die aan het opruimen zijn geslagen. Te vrezen valt dat er de komende week weer veel rommel op de stranden zal liggen, wat er wordt morgen storm verwacht en het is ook nog eens springtij.

Over de schuldvraag zal nog lang gebakkeleid worden. Zaten de containers goed vast? Had het schip wel moeten uitvaren met de verwachte storm? Er zal ongetwijfeld een conclusie komen. Maar belangrijker is dat burgers wereldwijd, de een wat meer dan de ander, schuldig zijn aan het waanzinnige gegeven dat er massa's schepen met massa's containers over de wereldzeeën varen om in onze behoeften te voorzien. Over de treinen, vrachtwagens en vliegtuigen hebben we het maar even niet. Het is weer eens op een nare manier duidelijk gemaakt: we moeten minder consumeren!

Om nog even terug te komen op mijn vorige blog: bij nader inzien wil ik argeloosheid vervangen door aandacht, creativiteit door consumeerafname en wensdromen door wijsheid.



WENSEN VOOR HET NIEUWE JAAR

korrelsGeplaatst door José ma, december 31, 2018 17:28:15

IK WENS U

Ik wens U een jaar
Als een alfabet
Met alle letters van A tot Z
Van arbeid, blijheid en
creativiteit
Tot zegen, zon en zaligheid.

Guido Gezelle


Dat kan beter, Guido! Ik wens iedereen een jaar met:


argeloosheid, blijheid, creativiteit, doorzettingsvermogen, enthousiasme, fierheid, geluk, hartelijkheid, ideeën, jolijt, kalmte, leesplezier, milieuliefde, natuurbeleving, optimisme, positiviteit, quatsch, ritme, structuur, toekomst, uitzicht, veiligheid, wensdromen, xxx-jes, yin-yangs, zorgeloosheid.




P.C. HOOFTPRIJS 2019

korrelsGeplaatst door José za, december 15, 2018 18:13:05

Marga Minco (98) krijgt de P.C. Hooftprijs 2019. Het is een prijs die voor een heel oeuvre wordt toegekend en derhalve altijd aan wat oudere schrijvers toevalt, maar Marga Minco had hem wel zo'n twintig jaar eerder mogen krijgen. De prijs komt haar toe! Volgens de jury geven haar romans en verhalen vorm aan existentiële ervaringen als angst, schuldgevoel, eenzaamheid en een diep, nauwelijks te verwoorden verlangen naar geborgenheid. Ook vindt de jury dat de schrijfster zonder te psychologiseren en zonder pathetiek en pretentie een ondoorgrondelijke werkelijkheid invoelbaar en voorstelbaar maakt. Vooral dat invoelbare zonder pathetisch te zijn, spreekt mij aan.

Marga Minco ontkwam als enige van het gezin waarin ze opgroeide aan de Holocaust. Al haar romans en verhalen gaan over de oorlog en de nasleep ervan. Haar debuut 'Het bittere kruid' is het bekendst. Ik heb bijna al haar boeken en herlees ze regelmatig. Onlangs herlas ik 'De glazen brug'. Het is het Boekenweekgeschenk uit 1986. Vaak zijn de Boekenweekgeschenken niet heel sterk. 'De glazen brug' echter is een klein meesterwerk waarin, zoals in al Minco's werk, in schijnbaar eenvoudige taal veel symboliek zit, getuige dit citaat van pagina 11:

In de buurt van ons huis bleven we staan voor de boogbrug, die bedekt bleek met een volkomen doorzichtige laag ijzel waarin je de lucht weerspiegeld zag. Ik heb me dikwijls afgevraagd wat ons deed aarzelen de brug op te gaan. Het kan niet alleen de gladheid zijn geweest. (...) Voetje voor voetje liepen we naar het midden, waar mijn vader zijn beide handen op de leuning legde en omlaag keek. Op de ijsvloer onder ons stond een meeuw zo roerloos dat het was of hij vastgevroren zat. (...) In de bocht van de gracht hing de kruin van een geknakte boom boven het ijs. Ik liet de arm van mijn vader los, duwde me af en gleed, met mijn armen gespreid en iets doorzakkend in mijn knieën het brugdek af, waarna ik me omdraaide in de verwachting dat hij, net als vroeger, baantje glijdend achter me aan zou komen. Hij was me niet gevolgd.



COMPLEX

korrelsGeplaatst door José di, december 04, 2018 17:45:41

Vorige week heeft Judith Herzberg de Prijs der Nederlandse Letteren uitgereikt gekregen voor haar poëzie, proza en toneelstukken. In het juryrapport staat onder meer dat haar poëzie hartverscheurend eenvoudig is en daardoor juist complex. En zo is het maar net, getuige onderstaand gedichtje over een van mijn lievelingsvogels.

REIGER

Ik houd me in balans en sta rechtop naast-

haast ín het water, schud mijn veren

door met mijn vleugels op en neer-

of zie dit bij de vijver, uit het raam,

voel in de naam van reiger, na-voelen, na-ijver.





BLACK FRIDAY

korrelsGeplaatst door José wo, november 21, 2018 17:35:07

Kopen, kopen, kopen...dat moeten we aanstaande vrijdag doen. Alsof er al niet genoeg overconsumeergelegenheden waren in de laatste maanden van het jaar, is een paar jaar geleden als extraatje black friday geïntroduceerd.

Van diverse kanten word ik de afgelopen dagen benaderd vrijdag mijn slag te slaan: kleding, boeken, hebbedingetjes... je kunt het zo gek niet bedenken of het is in de aanbieding. Zelfs het degelijke woordenboekenbedrijf Van Dale stuurde me een walmende nieuwsbrief met de aankondiging dat ze vrijdag kortingen tot wel 55% geven. En passant vragen ze me een suggestie in te sturen voor het woord van het jaar. Ik overweeg overconsumeeroproep in te sturen.





ATOOMENERGIE? NEE BEDANKT!

korrelsGeplaatst door José di, november 13, 2018 16:43:35

Er is een discussie over kernenergie losgebarsten. Met dank aan Arjen Lubach en Klaas Dijkhoff. Is deze discussie in het (verre) verleden niet al uit en te na gevoerd? Zijn alle rampen, bijna-rampen en gevaren totaal vergeten?

'Als het mis gaat, gaat het goed mis', aldus de Volkskrant afgelopen weekend. De eerlijkheid gebiedt me te melden dat de krant, behalve wat tegenargumenten, ook wat pro-argumenten aanvoerde. Want ja, als het goed gaat, is kernenergie een schone energievorm, maar als bestaat volgens mij niet. Ook bestaat er geen oplossing voor het kernafval. Die gevaarlijke troep zou ergens ondergronds moeten worden opgeslagen en daar tienduizenden jaren gevaarlijk blijven. Dat is lang hoor! Een grapjas schreef in een ingezonden brief in de krant dat er ergens in de komende eeuwen wel een oplossing gevonden wordt om dat afval veilig te stellen. Maar ook tweehonderd jaar is lang hoor!

Ik snap er niets van. We willen de opwarming van de aarde terugdringen om toekomstige generaties niet met gigantische problemen op te zadelen en dan zadelen we ze op met een mogelijke ramp ten gevolge van kerncentrales en hun zeer gevaarlijke afval! Terwijl er alternatieven zijn in de vorm van onder meer wind en zonne energie. En van 'gewoon' wat stappen terug doen. Want kom op zeg! We kunnen toch wel wat minder vliegen en autorijden? We kunnen toch ook minder energie verspillen? Laten we de komende winter bijvoorbeeld eens de winkeldeuren sluiten, terrasverwarmingen verwijderen, overdreven buitenverlichting wegdoen en de kerstverlichting letterlijk en figuurlijk wat dimmen.

Tot zover mijn gemopper. Ik roep iedereen op met me mee te mopperen, dit zowel voor het welzijn van de aarde als voor toekomstige generaties. Ik bedank voor atoomenergie! Zou die button van toen nog ergens op zolder liggen? Misschien eens naar zoeken vandaag of morgen...



MEREL

korrelsGeplaatst door José wo, oktober 24, 2018 13:08:09

Er valt weinig toe te voegen aan alle lovende woorden die gezegd en geschreven zijn over Wees onzichtbaar van Murat Isik. Het is inderdaad een subliem geschreven coming of age roman, die een goed inkijkje geeft in het leven van een Turks-Nederlands gezin met een zeer autoritaire (soms gewelddadige) vader in en om de Bijlmer in de jaren '80. Het gezin waarin de hoofdpersoon opgroeit is geen doorsnee Turks-Nederlands gezin: ze zijn Zaza, een aan de Koerden verwant Iraans volk in het huidige Turkije. Ze spreken een eigen taal, het Zazaki, die behoort tot de Iraanse talen. Anders dan de Turken zijn ze niet soennitisch, maar alevitisch. Het gezin in de roman is niet religieus. Sterker nog: de vader is overtuigd communist. Wees onzichtbaar is een roman, maar is ook sterk autobiografisch. In ieder interview met de schrijver kom je elementen uit de roman tegen.

Ik vond Wees onzichtbaar zó goed geschreven dat ik ook Murat Isiks eerder verschenen Verloren grond wilde lezen. Dit boek gaat over het leven van de ouders en grootouders van de schrijver in hun dorp in Oost-Turkije. Ze leefden daar een hard leven. Als je leest over alle ontberingen en de gevolgen daarvan begrijp je enigszins waarom de vader in Wees onzichtbaar is zoals hij is.

Ik las de boeken van Murat Isik wellicht in de verkeerde volgorde, maar storend vond ik dat niet. Beide hebben ze grote indruk op me gemaakt, niet in het minst doordat de verhalen indringend verteld worden vanuit het perspectief van een opgroeiende jongen. De veerkracht en de hoop op betere tijden van de personages zijn bewonderenswaardig. Wanneer in Verloren grond de familie alles verloren heeft door een zware aardbeving, hoort de verteller, de twaalfjarige Mehmet, tussen de puinhopen een merel zingen. Hij klampt zich vast aan de sprookjesachtige tonen en is er even van overtuigd dat er misschien een uitweg is, dat zijn familie niet zonder reden gespaard is.

 



DOORPAKKEN

korrelsGeplaatst door José zo, oktober 14, 2018 17:59:54

Willen is kunnen. Ik heb het over de wil om wereldwijd iets te doen aan de opwarming van de aarde. Als we doorgaan zoals we nu bezig zijn, stevenen we af op een opwarming van drie graden. Dat scenario zal desastreus uitpakken voor mensen, dieren en planten. In Nederland zullen we te maken krijgen met hoge waterstanden, zowel van de zee als van de rivieren. Elders op aarde zal extreme droogte mensen nog meer dan nu aanzetten tot vluchten. Iedereen kan inschatten welke gevolgen dat zal hebben. Ik zal het allemaal niet meemaken. Volgende generaties wel. Het is zaak dat er snel gedragsveranderingen komen. Met name overheden zullen dwingend en sturend moeten optreden.

Ik was erg blij met de rechterlijke uitspraak afgelopen week inzake het Urgenda vonnis. De rechter spoorde onze regering aan door te pakken, sterker nog: volgens de uitspraak is de regering zelfs verplicht door te pakken. Ik zeg: doe dat nu eens een beetje snel en grondig! Maar ik vrees dat wij, net als veel landen om ons heen (om over verder weg maar te zwijgen) geregeerd worden door een stelletje labbekakken. Oei, dit woord schoot onder mijn vingers vandaan. Ik vroeg me af of het wel behelsde wat ik bedoelde. Van Dale bevestigde dat ik goed zat: labbekakken zijn lafaards. Precies wat ik bedoelde!

Wellicht tegen beter weten in hoop ik dat onze regering door de uitspraak van de rechter inderdaad snel door zal pakken, dat ze net als Loesje zal besluiten dat ze alles kan.



Volgende »