zandkorrels

zandkorrels

Lezen, schrijven, observeren.

Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien.

KRIMPEND HART

korrelsGeplaatst door José di, juni 12, 2018 15:00:59

Ik las Jac. P. Thijsse, Natuurbeschermer en schrijver. Het is een dun boekje, deze biografie, maar de inhoud is verre van 'dun'. Logisch, want het is geschreven door Dik van der Meulen, die eerder bekroonde biografieën schreef over Multatuli en koning Willem III.

Jac. P. Thijsse heeft hele generaties Nederlanders enthousiast gemaakt voor de natuur, niet in het minst door zijn Verkade-albums, waarvan het eerste in 1906 verscheen. Maar ook eerder timmerde hij al aan de weg met toegankelijke natuurboeken, zoals met het in 1904 verschenen Het Vogeljaar. Handleiding tot het leeren kennen der meest voorkomende Nederlandsche vogels. Van der Meulen vindt dat dit boek na meer dan honderd jaar nog niets van zijn frisheid verloren heeft. Wel vindt hij dat je hart samenkrimpt als je leest hoe het destijds in Nederland krioelde van vogels die nu schaars zijn geworden. Thijsses lofzang leest nu als een schildering van een andere planeet:

Overal leeft het van vogels. Reigers vliegen af en aan met holle vleugels en ingetrokken nek, een ooievaar komt van heel uit de verte aanglijden op roerloos uitgespreide zwart-met-witte vlerken, de lange hals recht uitgestrekt, de roode pooten achteraan: hij glijdt zoo wel een kilometer ver, in lang gestrekte lijn langzaam dalend. Spreeuwen kunnen dat ook, maar hun luchtglijbaan is veel korter. De lucht is vol van leeuwerikenzang en 't riet weergalmt van rietzangers en karekieten. Maar boven alles uit klinkt het geroep en gejodel van de kleine steltloopers, van kievit en tureluur, grutto en scholekster. Voeg hierbij nog de wulp, de kemphaan en de kluit, dan hebt ge een zevental vogels van den eersten rang, vogels, die ieder Nederlander behoort te kennen, want zij bevolken niet alleen onze weilanden in de polders, maar ook in de duinen en op de hooge hei moet gij ze ontmoeten: overal waar maar uitgestrekte, vochtige plekken in hun levensonderhoud voorzien.

Tja...het is al weer jaren geleden dat ik op Texel grote groepen grutto's zag en hoorde. De aantallen kieviten en scholeksters zijn eveneens schrikbarend teruggelopen. Ook de hemelse zang van de wulp hoor je steeds minder. Wat de diversiteit in de natuur betreft is Nederland een zeer armoedig land geworden. Daar krimpt je hart inderdaad van samen.



LANGZAAM LEVEN

korrelsGeplaatst door José za, mei 26, 2018 17:48:45

"Ik droomde dat ik langzaam leefde"*, leest Zij. "Zoals ik!" wil ik roepen. Maar roepen zit niet in mijn systeem. Kauwen wel. 200 kilo gras per dag ging er doorheen voordat Mam me uitspuugde**. Een ijskoud monster scheidde me daarna van de rest van de kies. Ik ontdooide op de zeebodem. Daar leefde ik tienduizenden jaren langzaam en vredig, totdat een ijzeren slurf me opzoog en uitbraakte op het strand van Texel. Ik was nauwelijks van de schrik bekomen toen Zij me oppakte. Nu leef ik langzaam en vredig in Haar boekenkast. Ik lig er goed, maar ik mis de zeebodem.

*Beginregel van het gedicht 'Tijd' van Vasalis

**Net als een olifant wisselde een mammoet zes keer in zijn leven zijn kiezen. In elke kaakhelft was ruimte voor twee kiezen. Tijdens het vermalen van het gras sleet de voorste kies als eerste af. De kies erachter schoof langzaam naar voren om de dienst over te nemen. Tegelijkertijd groeide achterin de kaak steeds een nieuwe kies. De gewisselde kiezen worden ‘spuugkiezen’ genoemd.





GODIN AARDE

korrelsGeplaatst door José wo, mei 02, 2018 17:03:51

Geef je mening over een onderwerp uit het nieuws, waarover op dit moment nogal discussie is. Zo luidde een opdracht van de schrijfgroep in januari j.l. Onderstaand mijn invulling.

GODIN AARDE SLAAT TERUG

"We moeten ons leven veranderen, want de aarde kan onze last niet meer dragen", aldus de Franse filosoof Bruno Latour (70) in de Sir Edmund (de Volkskrant) van 13 januari jongstleden. In zijn binnenkort te verschijnen boek Waar te landen? verbindt hij klimaat, globalisering en migratie. In het eerder verschenen Oog in Oog met Gaia stelt hij, in navolging van James Lovelock, dat de aarde een zelfstandig opererend organisme is dat als een godin terugslaat als ze getergd wordt.

Latour is niet de enige die zich zorgen maakt over de opwarming van de aarde en de gevolgen ervan. Sceptici zeggen dat het zo’n vaart niet zal lopen. Zij vinden het klimaat een religie van links. Latour wijst erop dat die ideeën juist zijn gebaseerd op wetenschap. De religieuze kant van de discussie zit volgens hem eerder bij rechts, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Niet voor niets kon Trump het Klimaatverdrag van Parijs verlaten en zich aldus isoleren van de rest van de wereld. Ook elders prediken politici dit soort nationalisme. Met succes. Omdat veel mensen in paniek zijn door de toenemende migratie willen ze terug naar hun oude natiestaat. Ze vergeten gemakshalve dat die niet meer zelfvoorzienend is, dat wereldwijd landen van elkaar afhankelijk zijn. Ook zien ze niet dat de migratie nog zal toenemen door de klimaatveranderingen. We zullen met zijn allen de gevolgen daarvan ondervinden, voor zover we dat niet al doen. Een internationaal gedragen ecologische transitie is de enige oplossing om de klimaatcrisis te overwinnen. Volgens Bruno Latour is daarbij elke bijdrage van belang: die van activisten, het bedrijfsleven, de wetenschap en de politiek.

Ik deel de zorgen van Latour en vind dat ook gewone burgers een steentje moeten bijdragen. Het is dringend nodig onze levensstijl te veranderen om de aarde te redden. We kunnen bijvoorbeeld minder en bewuster consumeren, respectvol geproduceerd voedsel tot ons nemen, onszelf en onze spullen milieubewuster vervoeren, minder traditionele energie gebruiken en pleiten voor overgang naar duurzamer en veiliger energiebronnen. Door deze overgang zullen huishoudens een hoger percentage van hun inkomen kwijt zijn aan energiekosten, wat voor mensen met een laag inkomen een probleem zal zijn. Het is zaak dat zij gecompenseerd worden. Laten we alsjeblieft inzien en uitdragen dat het vijf voor twaalf is, dat godin Aarde op het punt staat genadeloos terug te slaan, dat we beter voor haar moeten zorgen en dat we een verantwoordelijkheid hebben ten opzichte van alle huidige en toekomstige leven op aarde.




STERREN

korrelsGeplaatst door José za, april 21, 2018 19:11:58

Er is al veel over gezegd en geschreven, maar toch wil ik het ook nog even hebben over het Boekenweekgeschenk van Griet Op de Beeck. 'Geen propaganda voor het Nederlandse boek' schreef Arjan Peters over Gezien de feiten. Hij gaf het één ster. In Vlaanderen reikten sommige boekhandelaren een ander boek uit, omdat ze het Geschenk te slecht vonden. Ik vond dat vreemd en ook belerend, want mogen lezers alsjeblieft zelf beoordelen wat ze van een boek vinden? Met deze gedachte toog ik naar de boekwinkel. Ik schafte Mythos van Stephen Fry aan (wat een college gaf hij bij Van Dis!), kocht ook het Boekenweekessay van Jan Terlouw (bekende kost wat nader geduid) en kreeg het boek van Griet cadeau. Het duurde even voor ik eraan begon, omdat ik nog verdiept was in De levens van Jan Six van Geert Mak. Dat is een zodanig meesterwerk dat ik bijna niet aan het Boekenweekgeschenk durfde te beginnen. Maar ik pakte het moedig op en las het in een avond uit.


Zo slecht als de recensenten vond ik het niet, wat niet wil zeggen dat ik Gezien de feiten geslaagd vind. De aardig neergezette karakters maken geen ontwikkeling door, de plot is voorspelbaar en er staan een aantal tenenkrommende driestuiverromanzinnen in het boek, bijvoorbeeld 'haar zuchten vervluchtigde in de lucht' (p.39). Ik streepte echter ook een paar mij aansprekende zaken aan, zoals: 'Zij had het nooit begrepen, dat er op je waardigheid bewaren voor sommigen blijkbaar een houdbaarheidsdatum zat' (p.21), dit over het zaniken van ouderen over hun en andermans fysieke ongemakjes. Griet Op de Beeck berijdt in Gezien de feiten haar bekende stokpaardje: 'kies voor jezelf en plezier niet aldoor anderen!' Zo schrijft ze op pagina 91: 'Misschien is bovenal zorgen voor anderen een manier om geen verantwoordelijkheid te moeten nemen voor jezelf.' De oudere vrouwelijke hoofdpersoon kiest uiteindelijk wel voor zichzelf, maar heeft het er moeilijk mee dat ze tegen de wensen van haar (volwassen) dochter ingaat. Ik vermoed dat vooral vrouwelijke lezers dit herkennen. Wie weet ligt hier mede de oorzaak van de negatieve toon die het voornamelijk mannelijke recensielegertje aansloeg. Maar om het boek dan géén of slechts één ster te geven... ik zeg: twee!


En toen begon ik aan Mythos. Dat is heel andere kost van een heel ander niveau! Ik heb het nog lang niet uit, maar geef het nu al minimaal acht sterren.



LUP

korrelsGeplaatst door José do, april 05, 2018 16:35:59

Ik heb om meerdere redenen een hekel aan wolven. Reden 1: ik heb Lupus en al kunnen wolven daar niets aan doen, toch neem ik het die dieren kwalijk. 2: dat met Roodkapje's grootmoeder was een rotstreek. 3: ik ben bang voor herdershonden en andere niet aaibare honden en daar lijkt een wolf erg op. 4: ik houd van schapen en daar houden wolven helaas ook van. 5: ik vrees dat er binnenkort mensen worden aangevallen door een wolf.

Voorlopig houdt Lup het op schapen. Sommige mensen noemen dit de natuur die haar gang gaat. Ik hoor niet bij die sommigen. Schapen zijn weerloze dieren, die er niet om vragen door mensen gehouden te worden, laat staan ten prooi te vallen aan wolven. Ze dragen hun lot met verve -vaak letterlijk-, ze houden de heide in stand en ze leveren wol. Ze baren ook lammetjes, waar (menselijke) liefhebbers op verschillende manieren van smullen. Wolven smullen amper van schapen en lammetjes. Ze bijten de dieren de strot door en laten ze vervolgens voor oud vuil liggen. Dit mag dan de natuur van de wolf zijn, maar ik begrijp niet dat voornoemde sommigen er romantisch over doen. Zij zijn blij dat de wolf terug is in Nederland. Maar hij was toch niet voor niets weg? Er is gewoon geen plek meer voor hem. De engerds lopen zelfs door dorpen te wandelen. Je zult er maar een tegenkomen! Vandaag of morgen valt zo'n griezel een kind aan! Ik ben tegen grenzen, maar wat betreft de wolf zeg ik: "Grenzen dicht!" Helaas zal hij zich van een grenspaal niets aantrekken. Ik ben geen groot voorstander van het doden van dieren, maar wat betreft wolven is afschieten wellicht het enige dat er op zit. Leuk is anders, maar we schieten ook herten, zwijnen en grote grazers af, om over kleinere dieren maar te zwijgen, dus waarom moeilijk doen over het doden van wolven? Ik vind dit een mooie taak voor onze koninklijke familie. Die luitjes jagen graag. Dat doen ze nu heel gemakzuchtig in hun eigen bossen op wild dat van tevoren gevoerd is. Ze zullen de jacht op wolven een veel grotere uitdaging vinden. En passant doen ze dan ook eens iets nuttigs voor de samenleving. Ik vind het een reuze goed idee!







POSTUUM

korrelsGeplaatst door José di, maart 20, 2018 18:24:31

Afgelopen vrijdag (16 maart 2018) overleed de dichter F. Starik. Naast 'gewoon' dichter was hij in Amsterdam een tijdje stadsdichter en in diezelfde stad sinds 2002 coördinator van Stichting De Eenzame Uitvaart, een groep dichters die bij uitvaarten van eenzaam gestorvenen gedichten schrijft en voordraagt. Hij was bij alle (honderden) uitvaarten aanwezig samen met de uitvaartleider, de ambtenaar van de gemeente, de beheerder van de begraafplaats, de dragers en de 'dichter van dienst'. F. Starik zag het project als een gebaar van liefde aan mensen die tijdens hun leven (althans tijdens het laatste deel ervan) onopgemerkt waren gebleven. Hij vond een flink aantal dichters bereid bij te dragen aan dit liefdevolle werk. Onder hen Maria Barnas, Judith Herzberg, Simon Vinkenoog en de recent overleden dichters Wim Brands en Menno Wigman.

Een dag na het overlijden van F. Starik werd bekend dat aan zijn goede vriend en collega-dichter Menno Wigman postuum de Ida Gerhardt Poëzieprijs is toegekend. Hij kreeg de prijs voor Slordig met geluk, volgens de jury zijn beste bundel ooit, zijn zwanenzang. Het prijzengeld van 1500 euro wordt in overleg met Wigmans nabestaanden besteed aan een dit najaar te verschijnen uitgave van de gedichten die hij schreef voor Stichting De Eenzame Uitvaart. Ik neem aan dat ook het in Slordig met geluk staande Aarde, wees niet streng er in komt. Menno Wigman sprak dit gedicht uit op 23 april 2012 bij de 144ste eenzame uitvaart. De eerste strofe gaat aldus: Aarde, hier komt een eerzaam lichaam aan / waarin een koninklijke zon is opgegaan. / Achter de ogen scheen een zomermaand, / het middenrif liep vol zacht avondlicht / en bij de hartstreek rees een tovermaan. De slotregels luiden: (...) Aarde, wees niet streng / voor deze man die honderd sleutels had, / nu zonder reiskompas een pad aftast / en hier zijn eerste nacht doorbrengt.







VERKEERSBOETE

korrelsGeplaatst door José vr, maart 09, 2018 17:20:35

Ik kreeg een mail van het Centraal Justitieel Incassobureau van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Men meldde mij dat er zeer binnenkort beslag wordt gelegd op mijn bankrekeningen, tenzij ik op tijd de openstaande boete van €229,00 betaal. Ik, onverlaat, had volgens hen twee schriftelijke betalingsverzoeken naast me neergelegd. De boete, zo ging de mail verder, was mij opgelegd wegens te hard rijden op een autosnelweg. Op een plek waar je maximaal 100 km per uur mag rijden, reed ik op 2 september vorig jaar 119 km. Ik keek er van op. Tot nu toe heb ik met mijn scootmobiel nog nooit op een snelweg gereden. Om niet onderkoeld te raken rijd ik ook zelden harder dan 14 km per uur. Slechts tijdens een hittegolf wil ik wel eens met 19 km per uur rondscheuren. Maar 119? Dacht het niet, CJIB! En deze onzin dan ook nog melden in een mail met drie taalfouten erin... ik ben gekke Henkie niet! Ik verwijderde de mail nadat ik eerst afzender en domein had geblokkeerd. Daarna werd ik kwaad. Want wat nou als je een beetje slome dag hebt als je zo'n mail ontvangt? Wat nou als je dan op een link of bijlage klikt? Wat nou als je je herinnert dat je op 2 september écht te snel reed op een snelweg? Wat nou als je van dit soort mails angstig wordt? Ik werd steeds kwader en vroeg me af hoe deze criminelen aan mijn mailadres kwamen, hoe vaak ze op deze manier toeslaan en hoe dikwijls ze succes hebben. Op de site van het CJIB las ik daar meer over. Ik begreep dat dit soort mails veel worden ontvangen. Het CJIB laat weten zelf NOOIT mails te sturen. Het Bureau vraagt iedereen die een nepmail ontvangt, deze aan hen door te sturen. Zij doen van elke mail aangifte. Mensen die een bedrag betaald hebben aan de criminelen, wordt aangeraden zelf aangifte te doen. Verder geven ze tips hoe je je computer (en jezelf) kunt beschermen tegen cybergevaren.

https://www.cjib.nl/nieuws/mail-van-het-cjib-ontvangen-over-niet-betaalde-bedragen-deze-vals

Door deze nepmail realiseerde ik me dat ik nog nooit werkelijk een verkeersboete heb gehad. Dat zal ook niet meer gebeuren, vermoed ik. Met een scootmobiel loop je niet veel kans op een bekeuring. Bijna alles is toegestaan. Wil je op een trottoir rijden? Prima! Liever op een wandel- of fietspad of op straat? Ga je gang! In een winkel, ziekenhuis, museum*? Ook goed! Overvaren met een pontje? Mag ook! Misschien moet ik eens 's avonds zonder licht gaan scooten. Zal je net zien dat er dan nergens een agent te bekennen is of dat ik een diender tref die me alleen een waarschuwing geeft...

*enkele uitgezonderd





ME TOO

korrelsGeplaatst door José zo, februari 25, 2018 17:22:42

Me too

Dit is geen blog over een #metoo-achtig iets dat mij is aangedaan. Nee, hij gaat over fout gedrag mijnerzijds. Ik bewonder namelijk het werk van foute mannen. Wat bijvoorbeeld te denken van mijn bewondering voor de creaties van Hans Andreus, Pyke Koch, Woody Allen, Lucebert? Hun foute handelingen en keuzes keur ik af, maar hun werk blijf ik mooi vinden. Daarentegen ben ik meedogenloos als het om J.P. Coen en soortgelijke schurken gaat: weg met alle beelden, straatnaamborden en schilderijen die hen eren! Ik meet duidelijk met twee maten. Misschien zelfs met drie, want ik voel me sinds kort wat ongemakkelijk met mijn lidmaatschap van Oxfam Novib. Het opzeggen ervan en daardoor kwetsbare mensen in de steek laten is nogal wat, maar het gedrag van sommige Oxfam medewerkers is veel meer dan 'nogal wat'. Vooralsnog blijf ik lid.

Laat ik eindigen met Lucebert. Onlangs bleek dat hij een korte periode van zijn leven erg fout was. Remco Campert was geschokt over het oorlogsverleden van zijn goede vriend. Hij blijft diens werk en vriendschap echter koesteren. Ik blijf dat met het werk van Lucebert ook doen, al is het maar om het prachtige VISSER VAN MA YUAN:

onder wolken vogels varen

onder golven vliegen vissen

maar daartussen rust de visser

golven worden hoge wolken

wolken worden hoge golven

maar intussen rust de visser


Het gedicht van Lucebert is uit 1953. De Chinese hofschilder Ma Yuan leefde van 1160-1225



« VorigeVolgende »