zandkorrels

zandkorrels

Lezen, schrijven, observeren.

Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien.

KRIMPEND HART

korrelsGeplaatst door José di, juni 12, 2018 15:00:59

Ik las Jac. P. Thijsse, Natuurbeschermer en schrijver. Het is een dun boekje, deze biografie, maar de inhoud is verre van 'dun'. Logisch, want het is geschreven door Dik van der Meulen, die eerder bekroonde biografieën schreef over Multatuli en koning Willem III.

Jac. P. Thijsse heeft hele generaties Nederlanders enthousiast gemaakt voor de natuur, niet in het minst door zijn Verkade-albums, waarvan het eerste in 1906 verscheen. Maar ook eerder timmerde hij al aan de weg met toegankelijke natuurboeken, zoals met het in 1904 verschenen Het Vogeljaar. Handleiding tot het leeren kennen der meest voorkomende Nederlandsche vogels. Van der Meulen vindt dat dit boek na meer dan honderd jaar nog niets van zijn frisheid verloren heeft. Wel vindt hij dat je hart samenkrimpt als je leest hoe het destijds in Nederland krioelde van vogels die nu schaars zijn geworden. Thijsses lofzang leest nu als een schildering van een andere planeet:

Overal leeft het van vogels. Reigers vliegen af en aan met holle vleugels en ingetrokken nek, een ooievaar komt van heel uit de verte aanglijden op roerloos uitgespreide zwart-met-witte vlerken, de lange hals recht uitgestrekt, de roode pooten achteraan: hij glijdt zoo wel een kilometer ver, in lang gestrekte lijn langzaam dalend. Spreeuwen kunnen dat ook, maar hun luchtglijbaan is veel korter. De lucht is vol van leeuwerikenzang en 't riet weergalmt van rietzangers en karekieten. Maar boven alles uit klinkt het geroep en gejodel van de kleine steltloopers, van kievit en tureluur, grutto en scholekster. Voeg hierbij nog de wulp, de kemphaan en de kluit, dan hebt ge een zevental vogels van den eersten rang, vogels, die ieder Nederlander behoort te kennen, want zij bevolken niet alleen onze weilanden in de polders, maar ook in de duinen en op de hooge hei moet gij ze ontmoeten: overal waar maar uitgestrekte, vochtige plekken in hun levensonderhoud voorzien.

Tja...het is al weer jaren geleden dat ik op Texel grote groepen grutto's zag en hoorde. De aantallen kieviten en scholeksters zijn eveneens schrikbarend teruggelopen. Ook de hemelse zang van de wulp hoor je steeds minder. Wat de diversiteit in de natuur betreft is Nederland een zeer armoedig land geworden. Daar krimpt je hart inderdaad van samen.